Web
Analytics
go-to-top

هشت ترفند فوری برای افزایش سرعت ویندوز ۱۰

1397/2/11 خشایار الهامی

دوست دارید ویندوز 10 کارها را با سرعت بیشتری انجام دهد؟ کافی است چند دقیقه وقت گذاشته و راهکارهای ارائه شده در این مطلب را امتحان کنید تا شاهد افزایش فوری سرعت کامپیوتر باشید.

یکی از مشکلات همیشگی کاربران ویندوز، کند شدن عملکرد این سیستم عامل بعد از گذشت چندین ماه استفاده است. انباشت فایل های غیر ضروری، بروز اشکال در تنظیمات، نصب برنامه ها و ... همه و همه در کند شدن ویندوز نقشی موثر بازی می کنند. با این وجود می توان با انجام کارهایی ساده روحی دوباره به کالبد ویندوز بخشید و آن را مثل روزهای اول سر حال کرد. با ما همراه باشید.

 

۱- تغییر تنظیمات مدیریت انرژی

اگر از پلن صرفه جویی انرژی (Power saver plan) ویندوز 10 استفاده می کنید، این کار باعث کاهش سرعت کامپیوتر شما خواهد شد. این قابلیت ویندوز به منظور صرفه جویی در مصرف انرژی، سرعت عملکرد کامپیوتر را کاهش می دهد (حتی در کامپیوترهای رومیزی هم به صورت پیش فرض معمولا پلن صرفه جویی انرژی فعال است). انتخاب حالت عملکرد سریع (High Performance) یا فعال سازی پلن Balanced (توازن)، باعث افزایش آنی سرعت عملکرد کامپیوتر خواهد شد.

برای این منظور، ابتدا وارد کنترل پنل یا بخش تنظیمات ویندوز 10 شده و بعد از مراجعه به قسمت Hardware and Sound، قسمت Power Options را باز کنید. در اینجا معمولا با دو گزینه مواجه اید: Balanced (recommended) و Power saver (البته بسته به ساخت و مدل کامپیوتر، ممکن است شاهد پلن های دیگری هم باشید که توسط تولید کننده نامگذاری شده اند). برای مشاهده تنظیمات پلن High performance، روی پیکان رو به پایین کوچکی که در سمت راست قرار گرفته و مربوط به بخش Show additional plans است، کلیک کنید.

 

تنظیمات Power Plan در ویندوز 10

 

برای تغییر تنظیمات مصرف انرژی کافی است گزینه مورد نظر خود از بین سه پلن را انتخاب و کنترل پنل را ترک کنید. High performance بیشترین توان را ارائه داده اما از سوی دیگر بیشترین انرژی را هم مصرف می کند؛ گزینه Balanced بین مصرف انرژی و عملکرد بهتر، توازن برقرار می کند و Power saver هم همه چیز را فدای ماندگاری بیشتر باتری خواهد کرد. کاربران کامپیوترهای رومیزی (دسکتاپ) دلیلی برای استفاده از پلن Power saver ندارند، و حتی بهتر است کاربران لپ تاپ هم در زمانی که دستگاه به پریز برق وصل نیست حالت Balanced و در زمان اتصال به منبع انرژی هم پلن High Performance را انتخاب نمایند.

 

۲- غیرفعال کردن برنامه ها هنگام شروع به کار ویندوز (Startup)

ممکن است یکی از دلایل کندی ویندوز 10 اجرا شدن برنامه های متعدد در پشت صحنه باشد؛ برنامه هایی که هرگز از آنها استفاده نشده و یا ممکن است به ندرت به کار گرفته شوند. اگر این برنامه ها را متوقف کنید، عملکرد کامپیوتر بهبود خواهد یافت.

ابتدا ابزار مدیر وظیفه ویندوز را باز کنید: کلیدهای Ctrl+Shift+Esc را فشار دهید یا روی قسمتی از نوار وظیفه  کلیک راست نموده و از منوی ظاهر شده گزینه Task Manager را بزنید. اگر مدیر وظیفه در حالت فشرده و بدون نمایش برگه ها باز شد، روی دکمه More details که در انتهای پنجره تعبیه شده کلیک نمایید. با این کار تمام برگه های این ابزار نمایش داده خواهند شد. کارهای بسیار زیادی می توان با استفاده از این ابزار انجام داد، اما قصد ما تمرکز روی بستن برنامه های غیرضروری است که با اجرای ویندوز فعال می شوند.

روی برگه Startup کلیک کنید. با این کار لیستی از برنامه ها و سرویس هایی که با شروع به کار ویندوز فعال می شوند در اختیارتان قرار می گیرد. هر آیتم لیست دارای اطلاعاتی مثل نام برنامه و همچنین شرکت سازنده، وضعیت فعال بودن هنگام بالا آمدن ویندوز و همچنین میزان تاثیرگذاری روی پروسه شروع به کار سیستم عامل (منظور اثر منفی روی آماده به کار شدن ویندوز 10) است.

 

پنچره Task Manager

 

برای غیر فعال کردن یک برنامه یا سرویس هنگام شروع به کار سیستم عامل کافی است روی آن کلیک راست کرده و گزینه Disable را انتخاب نمایید. با این کار برنامه به طور کامل غیر فعال نشده و صرفا از اجرای آن در پروسه شروع به کار ویندوز جلوگیری به عمل خواهد آمد؛ بعد از آماده شدن ویندوز می توان برنامه مذکور را به راحتی اجرا کرد. ضمنا اگر بعدا احساس کردید فعال بودن یک برنامه در زمان شروع به کار ویندوز ضروری است، می توانید مجددا به این بخش از ابزار مدیر وظیفه مراجعه، روی برنامه کلیک راست و گزینه Enable را انتخاب نمایید.

احتمالا بسیاری از برنامه ها و سرویس هایی که با شروع به کار ویندوز اجرا می شوند را می شناسید مثل OneDrive یا Evernote Clipper. اما ممکن است بعضی از آنها برای شما ناشناخته باشند (هدیه خوبی به هر کسی خواهیم داد که سریعا بگوید پروسه ”bzbui.exe“ مربوط به چه برنامه ای است! شک نکنید برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد این پروسه باید نام آن را در گوگل جستجو کنید).

ابزار مدیر وظیفه به شما کمک می کند اطلاعاتی درباره برنامه های ناشناخته های کسب کنید. برای این منظور کافی است روی یک آیتم کلیک راست و از منو گزینه Properties را انتخاب نمایید تا اطلاعات بیشتری درباره آن نشان داده شود مثل محل قرارگیری آن روی هارد دیسک، بهره گیری از امضای دیجیتال و سایر موارد از جمله شماره نگارش، اندازه فایل و زمان آخرین تغییر آن.

ضمنا می توان روی یک آیتم کلیک راست و گزینه Open file location را انتخاب کرد. با این کار کاوشگر داخلی ویندوز (File Explorer) باز شده و شما به مسیر پوشه ای که فایل مورد نظر در آن قرار دارد، هدایت خواهید شد؛ با بررسی محتویات این پوشه، اطلاعات بیشتری درباره برنامه و اهداف و نیات آن کسب خواهید کرد.

نهایتا شاهد یک ویژگی بسیار مفید دیگر با کلیک راست خواهید بود یعنی گزینه Search online. با کلیک روی این گزینه موتور جستجوی Bing اجرا شده و لینک وب سایت هایی که اطلاعاتی درباره برنامه یا سرویس مورد نظر دارند، نمایش داده خواهد شد.

اگر نسبت به یک یا چند برنامه قرار گرفته در لیست نگرانی هایی دارید یا نسبت به آنها مشکوک هستید، می توانید به وب سایت Should I Block It? (اینجا) که توسط شرکت Reason Software راه اندازی شده مراجعه و نام آنها را جستجو کنید. معمولا در این وب سایت اطلاعات بسیار دقیق و موثقی درباره انواع برنامه ها و سرویس ها پیدا خواهید کرد.

بعد از انتخاب تمام برنامه های که می خواهید هنگام شروع به کار ویندوز غیرفعال شوند، دفعه بعدی که کامپیوتر را از نو راه اندازی نمایید خواهید دید که منابع سیستم توسط برنامه های غیر ضروری اشغال نشده و سیستم عامل سریع تر بارگذاری خواهد شد.

 

۳- غیرفعال کردن نمایه گذاری جستجو

ویندوز 10 در پشت صحنه محتویات هارد دیسک را نمایه گذاری می کند و به این ترتیب (حداقل از نظر تئوری)، امکان جستجوی سریع تر فایل ها در مقایسه با زمانی که نمایه گذاری انجام نمی شود، فراهم خواهد شد. اما کامپیوترهایی که سرعت بالایی نداشته و نمایه گذاری روی آنها فعال است، در صورت غیر فعال شدن این ویژگی ویندوز، شاهد بهبود عملکرد و افزایش سرعت خواهند بود. حتی اگر یک دیسک SSD داشته باشید، غیر فعال کردن نمایه گذاری موجب بهبود سرعت سیستم خواهد شد زیرا نوشتن پیوسته داده ها روی دیسک (توسط قابلیت نمایه گذاری) موجب کاهش سرعت SSD ها می شود.

برای استفاده بهینه از تمام توان ویندوز 10 بهتر است نمایه گذاری را به طور کلی غیر فعال نمایید. برای این منظور ابتدا عبارت services.msc را در کادر جستجوی منوی استارت تایپ و از نتایج ظاهر شده گزینه Services را انتخاب کنید. با این کار پنجره ابزار Services باز خواهد شد. صفحه را رو به پایین پیمایش و گزینه Indexing Service یا Windows Search را در لیست سرویس ها پیدا نمایید. دو بار روی آن کلیک و از پنجره ای که ظاهر می شود روی گزینه Stop کلیک کنید. کامپیوتر را از نو راه اندازی نمایید. اگر چه ممکن است از این به بعد پروسه جستجوی آیتم ها در ویندوز اندکی کندتر شود اما احتمالا این تغییر نامحسوس خواهد بود. روی هم رفته عملکرد کلی سیستم در نبود نمایه گذاری بهبود خواهد یافت.

 

پنجره Services

 

در صورت تمایل می توان نمایه گذاری را صرفا برای فایل هایی خاص در مکان های مورد نظر غیر فعال نمود. برای این منظور، ابتدا عبارت Index را در کادر جستجوی منوی استارت تایپ و از نتایج گزینه Indexing Options را انتخاب کنید. صفحه Indexing Options کنترل پنل ظاهر خواهد شد. روی دکمه Modify کلیک کنید تا لیستی از مکان هایی که در حال نمایه گذاری هستند نمایش داده شوند مثل Microsoft Outlook، فایل های شخصی تان و ... اگر تیک هر کدام از مکان ها را بردارید دیگر شاهد نمایه گذاری آن نخواهید بود.

 

۴- پاک سازی رجیستری

در پشت صحنه ویندوز، ابزار رجیستری (Registry) کلیه امورات مربوط به ویندوز را ثبت و کنترل می کند. اطلاعاتی مثل محل ذخیره شدن برنامه ها، DLL هایی که برنامه ها از آنها استفاده کرده یا به اشتراک می گذارند، باز شدن انواع فایل ها با برنامه های مخصوص و خلاصه هر چیز دیگری که فکرش را بکنید.

اما رجیستری کلاف سر در گمی است که سر و ته ندارد. برای مثال وقتی برنامه ای که قبلا نصب کرده اید را حذف می نمایید، تنظیمات آن همواره در رجیستری پاک سازی نمی شوند. به این ترتیب رفته رفته شاهد پر شدن رجیستری با حجم عظیم و نامحدودی از انواع و اقسام تنظیمات قدیمی خواهید شد. این امر موجب کندی عملکرد سیستم عامل می شود.

حتی حرف پاک سازی دستی این بخش از ویندوز را نزنید! این کار عملا غیر ممکن است. شما برای این کار نیازمند استفاده از ابزارهایی موسوم به Registry Cleaner یا پاک کننده رجیستری هستید. نرم افزارهای بسیار متعددی در این زمینه ساخته شده که بعضی رایگان و بعضی دیگر تجاری اند. اما به نظر ما برای تهیه این ابزارها نیازی به صرف هزینه نیست زیرا یکی از ابزارهای رایگان و خوشنام این حوزه به نام Auslogics Registry Cleaner، به خوبی از عهده انجام این کار بر می آید.

قبل از اجرای نرم افزار Auslogics یا هر ابزار مشابه دیگر باید از رجیستری پشتیبان تهیه نمایید تا در زمان بروز مشکل امکان بازیابی آن به راحتی میسر باشد (نرم افزار Auslogics Registry Cleaner این کار را برای شما انجام می دهد، اما بد نیست برای اطمینان بیشتر پشتیبان گیری را دو بار انجام دهید). برای پشتیبان گیری دستی از رجیستری، عبارت regedit.exe را در کادر جستجوی منوی استارت تایپ و کلید Enter را فشار دهید. با این کار ابزار ویرایشگر رجیستری باز خواهد شد. از منوی File گزینه Export را انتخاب کنید. در پنجره ای که ظاهر می شود اطمینان حاصل نمایید گزینه All در بخش Export range در انتهای صفحه انتخاب شده باشد. بعد از این محل ذخیره سازی فایل پشتیبان را انتخاب و بعد از تعریف نام روی دکمه Save کلیک کنید. برای بازیابی رجیستری بعد از باز کردن ویرایشگر رجیستری، گزینه Import را از منوی File انتخاب و فایلی که ذخیره نموده اید را باز کنید.

حال نرم افزار Auslogics Registry Cleaner را (از اینجا) دانلود، نصب و اجرا کنید. در سمت چپ صفحه می توان نوع مشکلاتی که باید برطرف شوند را انتخاب نمود؛ برای مثال، File Association، Internet یا Fonts. بهتر است تمام گزینه ها را تیک بزنید.

بعد از این باید پروسه اسکن مشکلات رجیستری را شروع کنید. برای این کار روی دکمه Scan Now کلیک و از منوی پایین کشیدنی که ظاهر می شود گزینه Scan را انتخاب کنید. حال عملیات بررسی رجیستری آغاز می شود (اگر در گام قبل گزینه Scan and Repair را انتخاب می کردید، تمام مشکلات بدون این که امکان چک کردن آنها توسط شما وجود داشته باشد، مرتفع می شدند).

 

نرم افزار Auslogics Registry Cleaner

 

بعد از پایان پروسه پیدا کردن خطاها، لیست موارد پیدا شده در اختیار شما قرار می گیرد. خطاها بر حسب شدت اثر گذاری منفی رتبه بندی می شوند تا تصمیم گیری درباره حذف آنها آسان تر شود. بعد از تصمیم گیری روی دکمه Repair کلیک کنید و البته قبل از آن اطمینان حاصل کنید که گزینه Back up Changes فعال باشد تا در صورت بروز مشکل امکان بازیابی رجیستری به آسانی فراهم باشد.

 

۵- غیر فعال کردن سایه ها، جلوه های متحرک و افکت های بصری

ویندوز 10 ویژگی های ظاهری جالب و چشم نوازی دارد مثل استفاده از سایه ها، جلوه های متحرک هنگام نمایش پنجره ها و تعدادی دیگر از افکت های بصری. این جلوه های گرافیکی تاثیر منفی روی عملکرد کامپیوترهای مدرن و قدرتمندند امروزی ندارند. اما در کامپیوترهای قدیمی و ضعیف موجبات کاهش سرعت انجام کارها را فراهم خواهند کرد.

غیر فعال کردن این افکت ها آسان است. ابتدا عبارت sysdm.cpl را در کادر جستجوی ویندوز 10 تایپ و کلید Enter را بزنید. با این کار پنجره System Properties باز خواهد شد. به برگه Advanced رفته و در بخش Performance روی گزینه Settings کلیک نمایید؛ پنجره Performance Options باز خواهد شد. در اینجا لیست متنوعی از انیمیشن ها و جلوه های ویژه را خواهید دید.

 

تنظیمات Performance Options

 

اگر زمان کافی در اختیار دارید و دوست دارید نتیجه هر کدام از تغییرات را عملا متوجه شوید، می توانید آنها را تک به تک غیر فعال و حاصل کار را در سیستم عامل بررسی نمایید. مواردی که در زیر ذکر شده انیمیشن ها و افکت های ویژه ای هستند که احتمالا دوست دارید غیر فعال شوند زیرا تاثیر منفی قابل توجهی روی عملکرد سیستم دارند:

  • Animate controls and elements inside windows
  • Animate windows when minimizing and maximizing
  • Animations in the taskbar
  • Fade or slide menus into view
  • Fade or slide ToolTips into view
  • Fade out menu items after clicking
  • Show shadows under windows

هر چند برای راحتی کار می توان با انتخاب گزینه Adjust for best performance که در بالای صفحه تعبیه شده به یک باره همه افکت هایی که باعث کندی ویندوز 10 می شوند را غیر فعال نمود.

 

۶- کمک گرفتن از ابزار مشکل گشایی ویندوز (Windows Troubleshooter)

ویندوز 10 دارای یک ابزار کاربردی و کمتر شناخته شده است که قادر به پیدا کردن مشکلات عملکرد سیستم و برطرف کردن آنهاست. برای اجرای این ابزار مسیر زیر را در کنترل پنل دنبال کنید:

System and Security > Security and Maintenance > Troubleshooting > Run maintenance tasks

 

با این کار پنجره ای با عنوان Troubleshoot and help prevent computer problems ظاهر خواهد شد. در گام اول روی Next کلیک کنید.

 

مشکل گشای ویندوز 10

 

ابزار مشکل گشای ویندوز اقدام به پیدا کردن فایل ها و میانبرهایی خواهد کرد که دیگر استفاده نمی شوند و ضمنا کلیه مشکلات عملکردی سیستم را یافته و بعد از گزارش دهی به شما، آنها را مرتفع می کند. دقت داشته باشید ممکن است هنگام استفاده از این ابزار با پیام Try troubleshooting as an administrator مواجه شوید. اگر در سطح مدیر به ویندوز دسترسی دارید روی این پیام کلیک کنید تا مشکل گشای ویندوز گره از مشکلات شما باز کند!

 

۷- کمک گرفتن از ابزار Performance Monitor

ابزار دیگری در ویندوز 10 وجود دارد به نام Performance Monitor که یکی از قابلیت های آن توانایی ایجاد گزارشی کامل و جامع در مورد کامپیوتر، شرح تمام مشکلات عملکرد سیستم عامل و ارائه پیشنهادهایی برای حل آنهاست.

برای دریافت این گزارش عبارت perfmon /report را در کادر جستجوی منوی استارت تایپ کرده و Enter را بزنید (اطمینان حاصل نمایید بین واژه perfmon و کاراکتر / حتما یک فاصله تایپ شده باشد). ابزار Resource and Performance Monitor اجرا و اطلاعات سیستم شما را جمع آوری می کند. به شما گفته می شود که این کار تنها 60 ثانیه طول خواهد کشید اما معمولا این طور نیست و دقایق بیشتری صرف این پروسه خواهد شد. بعد از پایان عملیات گزارشی تعاملی در اختیار شما قرار می گیرد.

 

اجرای دستور perfmon برای یافتن خطاها

 

در این گزارش شاهد اطلاعات فوق العاده دقیقی خواهید بود و البته مطالعه کامل آن نیازمند وقت بسیار زیادی است. بهتر است ابتدا نگاهی به بخش Warnings (هشدارها) بیندازید که در آن به مهم ترین مسائل پیدا شده در کامپیوتر اشاره شده مثل مشکلات ویندوز، خطاهای راه اندازها و ... راهکارهایی برای حل هر مشکل به شما پیشنهاد می شود؛ برای مثال نحوه فعال کردن ابزاری که غیر فعال شده برای شما توضیح داده خواهد شد.

بد نیست صفحه را به پایین پیمایش و بخش Resource Overview را هم نگاهی بیندازید؛ در این بخش می توان تجزیه و تحلیلی جامع از عملکرد پردازنده، شبکه، هارد دیسک و حافظه مطالعه کنید. هر کدام از نتایج با رنگ کد گذاری شده اند؛ سبز به معنای عدم وجود مشکل، زرد وجود خطاهای احتمالی و قرمز حاکی از بروز مشکلات جدی است.

علاوه بر این در بخش Resource Overview شاخص های عملکردی و جزئیات توضیحی هم گزارش می شوند. برای مثال در مورد پردازنده ممکن است با رنگ سبز و مصرف 21 درصدی و توضیح ”بارگذاری عادی پردازنده“ مواجه شوید. یا برای حافظه RAM، رنگ زرد و مصرف 62 درصدی و توضیح ”موجود بودن 1520 مگابایت فضا“ نشان داده شود. بسته به اطلاعات ارائه شده می توان فکری به حال سخت افزارها کرد و برای مثال حافظه RAM را بیشتر کرد.

 

۸- حذف نرم افزارهای ناخواسته و اضافی

گاهی اوقات بزرگ ترین عامل کاهش سرعت کامپیوتر، مشکلات و خطاهای ویندوز 10 نیست و بلکه وجود نرم افزارهای ناخواسته و تبلیغ افزارها که توان پردازنده و سایر منابع سیستمی را اشغال می کنند، تبدیل به معضلی جدی برای شما خواهند شد. تبلیغ افزارها و نرم افزارهای ناخواسته فعالیت های مشکوکی دارند و ممکن است توسط شرکت سازنده کامپیوتر (در صورت خرید سیستم های آماده و اسمبل شده) روی سیستم عامل نصب شده باشند. قطعا بعد از حذف این ابزارها، از افزایش قابل ملاحظه سرعت کامپیوتری که ویندوز 10 روی آن نصب شده شگفت زده خواهید شد.

بهتر است در ابتدا برای پیدا کردن تبلیغ افزارها و سایر برنامه های مضر و ناخواسته یک اسکن سیستمی انجام دهید. اگر ابزاری امنیتی مثل Norton Security یا McAfee LiveSafe نصب نموده اید، اسکن را توسط آن انجام دهید. البته می توان از ابزار امنیتی که همراه ویندوز 10 عرضه شده هم استفاده نمود؛ کافی است عبارت Windows Defender را در کادر جستجوی منوی استارت تایپ و Enter را فشار دهید؛ بعد از ظاهر شدن پنجره نرم افزار روی دکمه Scan Now کلیک کنید. حال Windows Defender شروع به جستجوی بدافزارها کرده و در صورت آلوده بودن سیستم اقدام به حذف آنها خواهد کرد.

بد نیست برای محکم کاری از ابزاری رایگان مثل Malwarebytes Anti-Malware هم کمک بگیرید. نگارش رایگان بعد از پیدا کردن نرم افزارهای مخرب اقدام به پاک سازی آنها می کند؛ نسخه تجاری هم با ارائه قابلیت محافظت پیوسته از آلوده شدن سیستم پیشگیری می کند.

 

نرم افزار Malwarebytes

 

بعد از مقابله با بدافزارها وقت آن رسیده که به ابزارهای ناخواسته و اضافه که بدون اطلاع یا موافقت شما روی ویندوز نصب شده اند حمله کنید! برنامه های رایگانی برای این منظور عرضه شده و پیشنهاد ما استفاده از چند نمونه از آنهاست چرا که هیچ کدام قادر به پیدا کردن تمام نرم افزارهای ناخواسته نصب شده روی کامپیوترها نیستند. برخی از نرم افزارهای برتر این حوزه عبارتند از PC Decrapifier، Should I Remove it? و SlimComputer.

با استفاده از راهکارهای ارائه شده در این مطلب شاهد افزایش سرعت کامپیوترهای مجهز به ویندوز 10 خواهید بود و ضمنا بسیاری از مشکلات مربوط به ناپایداری سیستم عامل و خطاهای آن هم بر طرف خواهند شد.

نکته: حتی اگر کاربر ویندوز 10 نباشید اما آشنایی کافی با نگارش های مختلف این محصول مایکروسافت داشته، باز هم امکان به کارگیری همه یا تعدادی از این راهکارها وجود خواهد داشت.

منبع:‌ computerworld